Przedstawiciele Mazowieckiego Biura Planowania Regionalnego w Warszawie wzięli udział w konferencji pn. „Mazowsze w liczbach – perspektywy i wyzwania”, zorganizowanej przez Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie oraz Urząd Statystyczny w Warszawie w dniu 21 maja 2025 r. Gośćmi wydarzenia byli także przedstawiciele samorządów, instytucji publicznych, eksperci zajmujący się analizą procesów społeczno-gospodarczych regionu oraz reprezentanci sektora naukowego. Spotkanie dotyczyło aktualnych procesów społeczno-gospodarczych oraz wyzwań, jakie stoją przed samorządami województwa mazowieckiego w kontekście globalnych trendów.
Konferencję otworzyła Pani Agnieszka Ajdyn, Dyrektor Urzędu Statystycznego w Warszawie oraz – w imieniu Marszałka Województwa Mazowieckiego – Pani dr Elżbieta Kozubek, Dyrektor Mazowieckiego Biura Planowania Regionalnego w Warszawie. Następnie Pan Tomasz Zegar, Zastępca Dyrektora Urzędu Statystycznego w Warszawie, przedstawił szczegółowe dane statystyczne dotyczące województwa mazowieckiego, obejmujące m.in. strukturę demograficzną, rynek pracy, edukację, ochronę zdrowia oraz sytuację gospodarczą regionu. Zaprezentowane zostały również narzędzia i produkty statystyczne, opracowane przez Urząd Statystyczny w Warszawie, które mogą wspierać jednostki samorządu terytorialnego w podejmowaniu decyzji. Wśród nich znalazły się raporty regionalne, bazy danych oraz interaktywne dashboardy umożliwiające analizę sytuacji społeczno-gospodarczej na poziomie lokalnym.
Jako wprowadzenie do drugiej części spotkania, przedstawione zostały wyniki prognozy demograficznej w województwie mazowieckim do 2060 roku, z których wynikało, że w blisko dwóch trzecich gmin Mazowsza dojdzie do spadku liczby ludności, stawiając przed władzami lokalnymi nowe wyzwania w zakresie prowadzenia polityki rozwoju. Zwrócono uwagę na problem starzenia się społeczeństwa oraz wewnętrznych migracji ludności, które będą miały istotny wpływ na planowanie i realizację działań rozwojowych w perspektywie długoterminowej.
Jednym z punktów wydarzenia była debata ekspercka pt. „Jak żyć dobrze w warunkach mniej licznych, starszych i bardziej rozproszonych społeczności”, prowadzona przez Panią dr hab. Monikę Stanny, prof. IRWiR PAN, z panelistami: Panem dr hab. Wojciechem Dziemianowiczem, prof. UW, Panią dr Anetą Kowalewską (Związek Gmin Wiejskich RP) oraz Panem dr Marcinem Wajdą (Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego).
Dyskusja skupiła się na kluczowych wyzwaniach i potrzebach samorządów w kontekście aktualnych procesów demograficznych. Uczestnicy debaty rozważali, czy możliwe jest wdrożenie skutecznych instrumentów przeciwdziałających negatywnym skutkom starzenia się społeczeństwa i wyludniania wielu gmin, zakładających utrzymanie odpowiedniej jakości życia mimo kurczących się zasobów ludzkich i finansowych. Zwrócono szczególną uwagę na potrzebę nadania problemowi kryzysu demograficznego wysokiego priorytetu, zarówno w sferze debaty publicznej, jak i działaniach politycznych.
Podczas sesji przygotowanej przez Mazowieckie Biuro Planowania Regionalnego w Warszawie omówione zostały zmiany sieci osadniczej i przemiany demograficzno-przestrzenne w województwie mazowieckim od 2000 r. Zwrócono uwagę na postępujący proces metropolizacji, potęgujący polaryzację pomiędzy zurbanizowanym regionem warszawskim stołecznym a mniej dynamicznie rozwijającym się mazowieckim regionem regionalnym. Pani dr Elżbieta Kozubek, Dyrektor Mazowieckiego Biura Planowania Regionalnego w Warszawie, zaprezentowała wyniki analizy pt. „Kategorie zmian przestrzennych w województwie mazowieckim”, obrazującej zróżnicowanie dynamiki rozwoju społeczno-gospodarczego w układzie lokalnym. Klasyfikacja gmin została przeprowadzona z zastosowaniem wskaźnika entropii, który umożliwia ocenę stopnia złożoności i niejednorodności struktur przestrzennych oraz ich zmian w czasie.
Przedstawione analizy i dyskusje eksperckie podczas konferencji „Mazowsze w liczbach: perspektywy i wyzwania” przyczyniły się do lepszego zrozumienia wyzwań stojących przed regionem oraz wskazały kierunki działań niezbędnych dla jego zrównoważonego rozwoju. Wydarzenie pokazało, że skuteczna odpowiedź na wyzwania demograficzne wymaga długofalowego, zintegrowanego podejścia, opartego na współpracy wszystkich poziomów administracji publicznej oraz środowiska eksperckiego, przy równoczesnym wykorzystaniu potencjału danych publicznych jako podstawy dla racjonalnego zarządzania rozwojem.
